راهنمای ضد آب بودن ساعت مچی

ضد آب بودن ساعت مچی یعنی چه؟ واقعاً می‌شود ساعت را زیر آب برد؟

 

یکی از سؤال‌هایی که تقریباً همیشه موقع خرید ساعت مچی پرسیده می‌شود این است:

 

«این ساعت ضد آبه؟»

 

بعد معمولاً سؤال‌های بعدی هم مطرح می‌شود:

 

باهاش میشه دست شست؟ بارون بخوره مشکلی نداره؟ میشه باهاش رفت استخر؟ پشتش نوشته Water Resistant یا 5ATM؛ یعنی ضد آبه؟ اگه باتریش عوض بشه ضدآبیش از بین میره؟ اگه بخار کرد باید چیکار کنم؟ ضد آب بودنش گارانتی هم داره؟

 

جواب این سؤال‌ها، مخصوصاً در بازار ساعت‌های اقتصادی، برندهای کمترشناخته‌شده، کپی و های‌کپی، به سادگی «بله» یا «نه» نیست.

 

این مطلب قرار نیست یک مقاله تخصصی ساعت‌سازی باشد. هدف ما این است که تجربه واقعی بازار ساعت ایران را با چند نکته فنی معتبر ترکیب کنیم تا خریدار بداند واقعاً چقدر می‌تواند روی ضدآبی ساعتش حساب کند.

 

ضد آب بودن ساعت دقیقاً یعنی چه؟

 

در صحبت روزمره بازار معمولاً می‌گوییم یک ساعت «ضد آب» است، اما اصطلاح فنی دقیق‌تر «مقاوم در برابر آب» یا Water Resistant است.

دلیلش ساده است. مقاومت ساعت در برابر آب درجه دارد.

یک ساعت ممکن است فقط عرق دست و رطوبت معمولی را تحمل کند، ساعت دیگری برای باران و شستن دست مناسب باشد و ساعت دیگری واقعاً برای شنا طراحی شده باشد.

 

بنابراین سؤال دقیق‌تر این نیست که:

«این ساعت ضد آبه یا نه؟»

بلکه بهتر است بپرسیم:

«این ساعت تا چه حد در برابر آب مقاومه؟»

 

در ساعت‌های ارزان و های‌کپی، نوشته پشت ساعت چقدر قابل اعتماد است؟

 

روی بسیاری از ساعت‌ها عبارت‌هایی مثل Water Resistant، Waterproof، 3ATM، 5ATM، 30M یا 50M دیده می‌شود.

 

اگر با یک ساعت از یک برند معتبر و دارای مشخصات فنی قابل استناد روبه‌رو باشیم، این اعداد و عبارت‌ها معنی مشخص‌تری دارند.

 

اما در تجربه ما از بخشی از ساعت‌های اقتصادی، کپی، های‌کپی و برندهای کمترشناخته‌شده بازار ایران، صرف چاپ شدن این عبارت‌ها روی درِ پشت ساعت برای اینکه بگوییم «با خیال راحت داخل آب برو» کافی نیست.

 

ممکن است دو ساعت داشته باشیم که روی هر دو 5ATM نوشته شده باشد، اما کیفیت واشر، دسته‌کوک، شیشه، درِ پشت و مونتاژ آنها کاملاً با هم فرق داشته باشد.

پس مخصوصاً در ساعت‌های اقتصادی و های‌کپی، نوشته روی ساعت را بهتر است یک نشانه بدانیم، نه تضمین قطعی.

 

در عمل چند سطح مقاومت در برابر آب داریم؟

 

برای مشتری عادی می‌توان موضوع را خیلی ساده در چند سطح توضیح داد.

سطح اول، مقاومت در برابر عرق دست و رطوبت معمولی است.

پایین‌ترین چیزی که از یک ساعت روزمره انتظار داریم این است که در استفاده عادی با عرق دست و رطوبت معمول هوا فوراً دچار مشکل نشود.

 

اما حتی همین موضوع هم در ساعت‌های خیلی ارزان همیشه قطعی نیست. بعضی ساعت‌ها آب‌بندی بسیار محدودی دارند یا اساساً برای تماس جدی با رطوبت طراحی نشده‌اند.

 

اگر فروشنده درباره ضدآبی چنین ساعتی اطمینان ندارد، بهتر است هنگام شستن دست خیس نشود، زیر باران شدید قرار نگیرد و داخل حمام یا محیط بسیار مرطوب استفاده نشود.

سطح دوم، مقاومت در برابر باران، پاشش آب و شستن دست است.

خیلی از ساعت‌های اقتصادی و میان‌رده قابل قبول در این محدوده قرار می‌گیرند. یعنی مثلاً هنگام شستن دست چند قطره آب روی ساعت می‌ریزد یا ساعت برای مدت کوتاهی زیر باران قرار می‌گیرد.

 

اما این هنوز با بردن ساعت زیر آب فرق دارد.

 

گاهی مشتری می‌گوید:

 

«اگر باهاش دست می‌شورم، چرا نتونم چند دقیقه داخل آب ببرمش؟»

چون پاشش آب، غوطه‌وری کامل و فشار آب شرایط یکسانی نیستند.

 

سطح سوم، مقاومت برای شنا، استخر یا قرار گرفتن کامل زیر آب است.

اینجا دیگر باید خیلی محتاط‌تر بود، مخصوصاً اگر ساعت های‌کپی، کپی، برند کمترشناخته‌شده یا محصولی با مشخصات فنی نامطمئن باشد.

 

اگر مشتری مشخصاً می‌گوید می‌خواهد با ساعت داخل استخر یا دریا برود، بهتر است از ابتدا مدلی انتخاب کند که مقاومت در برابر آب آن قابل اعتمادتر باشد.

 

3ATM، 5ATM و 10ATM یعنی چه؟

 

ATM مخفف Atmosphere است و به میزان فشاری اشاره می‌کند که ساعت برای تحمل آن طراحی یا آزمایش شده است.

به زبان ساده، هرچه عدد ATM بالاتر باشد، ساعت برای سطح بیشتری از تماس با آب طراحی شده است.

 

3ATM معمولاً به مقاومت محدودتر در برابر رطوبت، باران و پاشش آب اشاره می‌کند.

5ATM در ساعت‌های معتبر می‌تواند مقاومت بیشتری ایجاد کند و در بعضی برندهای معتبر حتی برای شنای معمولی هم مناسب در نظر گرفته می‌شود.

 

10ATM مقاومت بالاتری دارد و معمولاً برای فعالیت‌های آبی جدی‌تر طراحی می‌شود.

20ATM و بالاتر هم در ساعت‌هایی دیده می‌شود که برای تماس جدی‌تر با آب ساخته شده‌اند.

 

برای مثال Citizen در راهنمای رسمی خود برای ساعت‌های 3BAR استفاده در حد باران، عرق و پاشش آب را ذکر می‌کند و برای 5BAR حتی شنای معمولی را هم مجاز می‌داند.

 

اما نکته مهم برای بازار ما این است که نباید همین استاندارد را بدون بررسی روی هر ساعت فیک یا های‌کپی اعمال کنیم.

 

اگر یک ساعت ناشناخته فقط عبارت 5ATM را روی درِ پشت خودش چاپ کرده باشد، معلوم نیست همان تست‌ها و کنترل کیفیت یک برند معتبر روی آن انجام شده باشد.

50M یعنی می‌توانم تا عمق 50 متری بروم؟

نه.

این یکی از سوءبرداشت‌های رایج است.

اگر روی ساعت 30M یا 50M نوشته شده باشد، به این معنا نیست که لزوماً می‌توانید با آن ساعت تا عمق 30 یا 50 متری زیر آب بروید.

این اعداد به مقاومت در شرایط تست فشار مربوط‌اند و استفاده واقعی در آب می‌تواند شرایط متفاوتی داشته باشد.

 

حرکت دست، فشار آب، وضعیت واشرها، دسته‌کوک، دکمه‌ها و کیفیت ساخت ساعت همگی روی نتیجه تأثیر دارند.

 

آیا   ساعت اسپرت ضد آب‌تر از ساعت کلاسیک است؟

 

نه به‌عنوان یک قانون قطعی، اما در تجربه بازار خیلی وقت‌ها ساعت‌های اسپرت باکیفیت‌تر در یک رده قیمتی مشابه، مقاومت بهتری در برابر آب دارند.

 

دلیلش می‌تواند قاب ضخیم‌تر، طراحی مقاوم‌تر، واشربندی بهتر و ساختار مناسب‌تر برای استفاده روزمره باشد.

در مقابل، بعضی ساعت‌های خیلی ظریف و مجلسی بیشتر برای ظاهر و سبکی طراحی شده‌اند.

اما این یک قانون قطعی نیست.

یک ساعت اسپرت بسیار ارزان و ضعیف می‌تواند مقاومت آبی پایین‌تری از یک ساعت کلاسیک باکیفیت داشته باشد.

ظاهر ساعت فقط یک سرنخ است، نه مدرک.

 

از روی در پشت ساعت می‌شود فهمید ضد آب است؟

 

گاهی می‌توان سرنخ گرفت.

در بازار معمولاً بعضی درهای پشت که به‌صورت رزوه‌ای باز و بسته می‌شوند «درب پیچی» گفته می‌شوند. بعضی از این درها با ابزارهایی مثل آچار Jaxa باز می‌شوند.

چنین ساختاری معمولاً ظرفیت آب‌بندی بهتری نسبت به بعضی درهای فشاری ساده دارد.

 

اما این فقط یکی از بخش‌های ساعت است.

 

آب می‌تواند از دسته‌کوک، دکمه‌های جانبی، دور شیشه، واشر درِ پشت یا محل اتصال قطعات قاب وارد ساعت شود.

 

پس ممکن است یک ساعت درِ پشت بسیار خوبی داشته باشد، اما از محل دسته‌کوک آب‌بندی مناسبی نداشته باشد.

 

آیا عرق زیاد دست می‌تواند باعث بخار کردن ساعت شود؟

بله، این چیزی است که خیلی از مشتری‌ها به آن توجه نمی‌کنند.

 

بعضی افراد تعریق دست بسیار زیادی دارند. همچنین در تابستان یا مناطق گرم و شرجی، ساعت ساعت‌ها در معرض رطوبت، گرما، عرق و نمک موجود در عرق قرار می‌گیرد.

 

در بعضی ساعت‌های اقتصادی یا دارای آب‌بندی ضعیف، این شرایط می‌تواند به مرور روی واشرها و آب‌بندی ساعت تأثیر بگذارد.

خود Citizen نیز اشاره می‌کند که واشرهای مقاوم در برابر آب در طول زمان و در اثر عواملی مثل عرق و رطوبت ممکن است خاصیت خود را از دست بدهند.

 

بنابراین اگر کسی بگوید:

 

«من ساعت رو اصلاً داخل آب نبردم، پس چرا بخار کرده؟»

 

لزوماً به این معنا نیست که ساعت هیچ تماس مؤثری با رطوبت نداشته است.

بخار کردن شیشه ساعت یعنی آب داخلش رفته؟

نه همیشه.

 

گاهی تغییر شدید دما باعث ایجاد مه یا بخار کوتاه‌مدت می‌شود.

مثلاً ممکن است ساعت از یک محیط بسیار گرم وارد محیط سرد شود و برای مدت کوتاهی شیشه مه‌آلود شود.

 

اگر این بخار سریع از بین برود، الزاماً به معنی ورود جدی آب نیست.

 

اما اگر بخار برای مدت زیادی باقی بماند، مرتب تکرار شود یا قطره آب زیر شیشه دیده شود، بهتر است موضوع را جدی بگیرید.

این حالت می‌تواند نشانه وجود رطوبت داخل ساعت باشد.

 

اگر ساعت بخار کرد یا آب داخلش رفت، چه کار کنیم؟

اولین کار این است که تماس بیشتر ساعت با آب را متوقف کنید.

بعد بهتر است ساعت را در اولین فرصت به یک تعمیرکار معتبر نشان دهید.

 

توصیه نمی‌کنیم ساعت را روی بخاری بگذارید، با سشوار شدید گرم کنید، خودتان درِ پشت را باز کنید یا وقتی ساعت خیس است دکمه‌ها و دسته‌کوک را زیاد دستکاری کنید.

 

اگر واقعاً آب وارد ساعت شده باشد، تعمیرکار ممکن است لازم بداند قاب را باز کند، داخل ساعت را خشک کند، باتری را خارج کند، موتور را بررسی کند و واشرها را کنترل یا تعویض کند.

 

هرچقدر آب مدت بیشتری داخل ساعت بماند، احتمال خوردگی و آسیب به موتور و صفحه بیشتر می‌شود.

Citizen هم در راهنمای رسمی خود توصیه می‌کند اگر آب وارد ساعت شده باشد یا احتمال ورود آب وجود داشته باشد، استفاده از ساعت متوقف و برای بررسی و تعمیر اقدام شود.

 

آب داغ، حمام و مواد شوینده چطور؟

 

حتی اگر ساعت مقاومت خوبی در برابر آب داشته باشد، بهتر است با آن حمام نروید.

همچنین بهتر است ساعت تا حد امکان در معرض آب داغ، سونا، بخار زیاد، مواد شوینده، صابون و مواد شیمیایی قرار نگیرد.

 

گرما و مواد شوینده می‌توانند به مرور عمر واشرها و قطعات آب‌بندی را کاهش دهند.

حتی برندهای معتبر هم نسبت به استفاده ساعت در آب داغ و سونا هشدار می‌دهند.

 

بنابراین این توصیه فقط مخصوص ساعت‌های های‌کپی و ارزان نیست.

بعد از تعویض باتری، ضدآبی ساعت خراب می‌شود؟

 

ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرد، ولی نباید الزاماً از بین برود.

برای تعویض باتری باید درِ پشت ساعت باز شود.

 

اگر تعمیرکار واشر را خراب کند، واشر را درست در جای خود قرار ندهد، درِ ساعت را درست نبندد یا اصول آب‌بندی را رعایت نکند، مقاومت ساعت در برابر آب می‌تواند کاهش پیدا کند.

 

اما اگر ساعت ساختار مناسبی داشته باشد، واشر سالم باشد و تعمیرکار اصولی کار کند، لزوماً ضدآبی ساعت از بین نمی‌رود.

Seiko هم در دستورالعمل رسمی خود توصیه می‌کند بعد از تعویض باتری، وضعیت مقاومت ساعت در برابر آب بررسی شود.

 

پس اگر ساعت برایتان مهم است، بهتر است برای تعویض باتری آن را به تعمیرکار مطمئن بسپارید.

 

آیا بعد از تعویض باتری باید یکی دو روز ساعت را به آب نزنیم؟

 

در بازار ممکن است چنین توصیه‌ای شنیده شود و احتیاط کردن ضرری ندارد، اما از نظر فنی صرف گذشت یکی دو روز باعث ایجاد آب‌بندی نمی‌شود.

اگر واشر و قاب درست بسته شده باشند، آب‌بندی باید همان موقع درست باشد.

 

اگر اشتباه بسته شده باشند، دو روز صبر کردن مشکل را حل نمی‌کند.

 

پس مهم‌تر از زمان، کیفیت کار تعمیرکار و سلامت واشرهاست.

اگر ساعت از اول ضد آب نباشد، می‌شود ضد آبش کرد؟

گاهی می‌توان مقاومت ساعت در برابر آب را بهتر کرد، اما همیشه نه.

 

مثلاً ممکن است واشر ساعت خراب شده باشد، واشر نداشته باشد یا واشر اندازه مناسبی نداشته باشد و تعمیرکار بتواند وضعیت را بهتر کند.

 

اما اگر ساختار ساعت از ابتدا طوری باشد که از محل دسته‌کوک، شیشه یا قسمت‌های دیگر به‌راحتی آب نفوذ کند، گذاشتن یک واشر در پشت قاب آن را تبدیل به ساعت مناسب شنا نمی‌کند.

بنابراین اصطلاح دقیق‌تر این است که بگوییم:

 

«آب‌بندی ساعت بررسی یا بهتر شود.»

 

نه اینکه هر ساعتی را بتوان به‌طور کامل «ضد آب» کرد.

 

آیا ضدآبی ساعت شامل گارانتی می‌شود؟

 

این قسمت برای بازار ایران خیلی مهم است.

 

گارانتی موتور الزاماً به معنی گارانتی آب نیست.

 

در تجربه ما از ساعت‌های اورجینال اقتصادی، برندهای کمترشناخته‌شده و ساعت‌های کپی و های‌کپی که در بازار با آنها برخورد داشته‌ایم، بیشتر شرکت‌ها ورود آب را به‌صورت صریح در گارانتی معمول محصول قبول نمی‌کنند.

 

ممکن است ساعت مثلاً یک سال گارانتی موتور داشته باشد، اما اگر آب وارد آن شود، شرکت اعلام کند این مورد شامل ضمانت نیست.

 

در تجربه خود ما، Michael Kennedy یکی از معدود نمونه‌هایی بوده که در شرایط گارانتی بعضی محصولات عرضه‌شده، موضوع آب هم در کنار گارانتی یک‌ساله ذکر شده است.

 

اما این تجربه را نباید به همه شرکت‌ها یا حتی همه مدل‌های یک برند تعمیم داد.

اگر ضدآبی برایتان اهمیت دارد، قبل از خرید مستقیم بپرسید:

«اگر آب وارد این ساعت بشه، این مورد واقعاً شامل گارانتی میشه یا نه؟»

 

این سؤال خیلی بهتر از پرسیدن صرف «گارانتی داره؟» است.

 

در نهایت موقع خرید چه سؤالی از فروشنده بپرسیم؟

 

به جای سؤال کلی:

 

«ضد آبه؟»

دقیق‌تر بپرسید:

 

«این ساعت در عمل تا چه مقدار تماس با آب رو پیشنهاد می‌کنید؟»

و دقیقاً توضیح بدهید استفاده‌تان چیست.

 

فقط عرق دست؟ شستن دست؟ باران؟ استخر؟ شنا در دریا؟

برای یک ساعت اقتصادی یا های‌کپی، جواب صادقانه فروشنده‌ای که آن محصول را قبلاً فروخته و بازخوردش را دیده، گاهی از یک عبارت چاپ‌شده روی درِ پشت ساعت برای شما کاربردی‌تر است.

 

جمع‌بندی

 

ضدآبی ساعت یک ویژگی صفر و یکی نیست.

 

به‌خصوص در ساعت‌های اقتصادی، فیک، های‌کپی و برندهای کمترشناخته‌شده بازار ایران بهتر است عبارت‌هایی مثل Water Resistant یا 5ATM را به‌تنهایی تضمین ندانیم.

 

نوع قاب، واشرها، دسته‌کوک، شیشه، کیفیت مونتاژ، سابقه مدل و نحوه استفاده همگی اهمیت دارند.

برای استفاده روزمره ممکن است مقاومت در حد عرق، باران و شستن دست کافی باشد، اما اگر قرار است ساعت را برای استخر، شنا یا تماس جدی با آب استفاده کنید، بهتر است از ابتدا مدلی انتخاب کنید که مقاومت آن قابل اعتمادتر باشد.

 

و شاید مهم‌ترین توصیه این مقاله همین باشد:

 

به‌جای اینکه بپرسید «این ساعت ضد آبه؟» بهتر است بپرسید:

«این ساعت دقیقاً چقدر آب رو تحمل می‌کنه؟»

این سؤال خیلی بیشتر به شما کمک می‌کند ساعت مناسب استفاده واقعی خودتان را انتخاب کنید.